Jeśli jeszcze w waszym ogrodzie, czy przy domu na pobliskim drzewie nie zawiesiliśmy budki lęgowe, to warto ją nabyć lub wykonać osobiście i zainstalować. I o tym w dalszej części artykułu…
Spacerując po naszej gminie w wielu ogrodach, ogródkach, na skwerach i przy ścieżkach leśnych spotyka się budki lęgowe dla ptaków. Zainstalowane są przez właścicieli posesji, ale też kilkadziesiąt budek zainstalowaliśmy jako Lokalni Ptasiarze. Cieszy ich widok, bo są swoistą rekompensatą za usuwane przez człowieka stare dziuplaste drzewa. Nie możemy jednak zapominać o ich pielęgnacji i wyczyszczeniu. Czyszczenie budek lęgowych nie jest zajęciem bardzo skomplikowanym – wystarczy tylko usunąć stare gniazdo, a następnie zmiotką i szpachlą usunąć jego pozostałości. Budki czyścimy w ściśle określonym terminie. Należy zrobić to po zakończeniu sezonu lęgowego tzn. w terminie od 16 października do końca lutego. Warto jednak zrobić to przed zimą (np. w listopadzie) ze względu na to, że ptaki wykorzystują budki lęgowe, jako miejsca do przezimowania. Usuwając stare gniazda czyścimy budki lęgowe z potencjalnych pasożytów. Są one zagrożeniem dla ptaków. W gniazdach mogą też być” nieudane lęgi”, czyli niewyklute, jaka lub martwe pisklaki. Sytuacje takie spotykałem prawie przy każdym czyszczeniu budek. Przyczyny takiego stanu mogą być różne, np. śmierć rodziców lub brak pokarmu z powodu suszy.
Drugi powód to bezpieczeństwa nowych gniazd. Ptaki w kolejnym sezonie lęgowym budują nowe gniazda na starszych gniazdach i gniazdo się nawarstwiają. Wówczas w budce lęgowej robi się ciasno, gniazdo jest blisko otworu wlotowego i drapieżniki mogą się łatwiej dobrać do ptaków. Szczególnie widać to na załączonym zdjęciu gdzie modraszka (sikora modraszka) miała dwa lęgi i gniazdo sięga do połowy budki. Ostateczne czyszczenia budek można przeprowadzić do końca lutego. Gdy otworzymy budki po zimie zauważymy, że jest to też wskazane, bo zimujące w niej ptaki zostawiają sporo odchodów. Przy okazji ich czyszczenia sprawdzamy też jej stan i dokonujemy drobnych napraw. Trzeba koniecznie się upewnić czy budka jest solidnie przymocowana, czy nie przecieka dach i czy np. dzięcioł nie uszkodził konstrukcji budki. Czyste i zadbanie budki są nie tylko ozdobą, ale również pomagają znaleźć ptakom schronienie i zastępują naturalną dziuplę. Dają też możliwość obserwacji wielu gatunków ptaków.
A jak wykonać budkę lęgową? Jeśli macie do dyspozycji trochę tarcicy grubości około 22 mm, piłę, wiertarko-wkrętarkę i wkręty to dacie radę. W załączeniu podaję przykładowe wymiary budki lęgowej dla małych dziuplaków wg. Sokołowskiego. Otwory wlotowe są różnej średnicy w zależności od tego, jakie ptaki mają w nich zamieszkać. Z doświadczenia wiem, że w naszej gminie najchętniej zajmowane są budki o średnicy otworu 30 – 32 mm. Zwróćcie proszę uwagę, że otwór wlotowy to dość długi tunel powstały z podwójnych nakładek na otworze. Można też na otwór wlotowy nałożyć nakładkę z blachy. Uniemożliwi to dzięciołom rozkucie otworu by przedostać się do wnętrza budki w celu zjedzenia świeżo złożonych jaj innych ptaków. Budka powinna być tak wykonana, aby mogła być otwierana na czas jej czyszczenia. Najlepiej, jeśli wyjmowana jest przednia ściana, którą montujemy na krawędziach ścian bocznych. Tarcica nie musi być szlifowana i nie może być wewnątrz malowana czy impregnowana.. Budkę wieszamy na wysokości 2,5 – 3 m z otworem skierowanym na południowy wschód, lekko pochyloną do przodu. Uwaga: przy otworach wlotowych nie dajemy kołeczków, patyczków czy innych elementów, które umożliwią drapieżnikom dostać się do budki lęgowej. Budki lęgowe, które buduję zabezpieczam gontem papowym, ale można też blachą. Zwiększy to trwałość budki.
No to do dzieła!. Życzę dużo udanych lęgów i miłych wrażeń w czasie oglądania ptaków przy budkach lęgowych.
1 Comment
Pięknie i bardzo przejrzyście opisana budowa budek lęgowych jak i ich pielęgnacja 👏👏👏