Dziko żyjące kaczki to kilkanaście gatunków kaczek. Ze względu na sposób żerowania dzielimy głównie na kaczki właściwe (pływające) oraz nurkujące. Kaczki właściwe zasiedlają różnorodne zbiorniki wodne: jeziora, stawy, rzeki a także tereny podmokłe. Posiadają krępą budowę, płaskie dzioby, wodoodporne pióra oraz błony pławne między palcami. Na skrzydłach mają błyszczące plamy o barwie fioletowej, niebieskiej lub zielonej oraz charakterystyczne dla danego gatunku tzw. „lusterka” widoczna zwłaszcza w locie. Na krawędziach płaskich dziobów kaczki posiadają drobne, grzebieniaste struktury tzw. „lamelle”, które są zbudowane z keratyny – z tej samej substancji co nasze paznokcie. Wypustki te (przypominające zęby, ale nimi nie są) działają jak sito – pomagają filtrować pokarm z wody i mułu. Kaczki „pływające” żerują na powierzchni lub „cyrkują” – zanurzają przednią część ciała, wyjadając roślinność z dna. Żywią się roślinami wodnymi, nasionami, a także małymi bezkręgowcami, owadami i larwami. Charakterystyczną cechą kaczek jest dymorfizm płciowy tzn. że występuje wyraźna różnica w upierzeniu między samicą a samcem. Samce (kaczory) przybierają piękne upierzenie w okresie godowym – są kolorowe, ubarwione kontrastowo, aby przyciągnąć samice. Samice zaś są brązowe, nakrapiane. Takie upierzenie jest upierzeniem ochronnym co pozwala im maskować się podczas wysiadywania jaj i wychowywaniu młodych.
CHARAKTERYSTYKA GATUNKÓW KACZEK OBSERWOWANYCH W MOIM REJONIE.
Krzyżówka – Najliczniejsza dzika kaczka w naszym rejonie. Jestem pewny, że każdy widział nie raz kaczki krzyżówki i mam nadzieję, że parę informacji o tych ptakach zainteresuje czytających. Dobrze pływają, rzadko nurkuje a w poszukiwania pożywienia zanurzają się tylko do połowy – głowa i szyja znajdują się pod wodą, natomiast ogon wraz z kuprem i nogami nad powierzchnią wody. Dzień rozpoczynają od kąpieli i wtedy możemy być świadkami przedziwnych pokazów pływackich. Po takiej kąpieli suszą skrzydła wymachując nimi jak by dyrygowały. Krzyżówki są wszystkożerne: zjadają trawę, rośliny wodne, owady, nasiona, owoce, ryby, skorupiaki i inne rodzaje pożywienia. Ich pajęczynowe stopy nie mają nerwów ani naczyń krwionośnych, przez co nie są w stanie czuć zimna. Trudno jest się zakraść drapieżnikowi do krzyżówek bowiem są czujne nawet podczas snu. Śpią z jednym okiem otwartym. W ten sposób kontrolują jedną stroną mózgu teren a druga strona mózgu pozostaje nieaktywna. Mimo, że wyglądają sympatycznie i miło, potrafią być agresywne. Pomiędzy kaczorami bardzo często dochodzi do bójek, które bywają intensywne. Kilka razy obserwowałem ich walki na zbiorniku retencyjnym przy ul. Borówkowej. Walka trwała kilka minut, pióra leciały, a woda była wzburzona jak w czasie sztormu! Nie posądzałem kaczek o taką agresją. Kaczor w szacie godowej ma charakterystyczną, błyszczącą, zieloną głowę, białą obrożę i brązową pierś.
Kaczka sołtys – jest to nietypowo ubarwiona kaczka krzyżówka, najczęściej hybryda (mieszaniec) krzyżówki dzikiej z kaczką domową. Osobniki te odbiegają ubarwieniem od standardowej kaczki krzyżówki. Zwykle są odmieńcami z rozmaitymi wersjami barwnymi. Zazwyczaj mają więcej białego upierzenia niż krzyżówki.
